Linux üzerinde LibreOffice derlemek

Düzenleme: Derleme sırasında Java ile ilgili kısımlarda bazı sorunlara rastlayabilirsiniz. Bu sorunlar yerelleştirme ayarlarıyla ilgili olacaktır büyük ihtimalle. İşletim sisteminizin dilini İngilizce yapmak sorununuzu çözecektir. İsterseniz derleyicinin dil ayarlarıyla da oynayabilirsiniz.

Bu yazıyı LibreOffice’i geliştirme amacıyla derlemek isteyenlere yönelik yazıyorum. Mutlaka İngilizce bilmek gerekiyor çünkü tüm geliştirme, evrensel olduğundan İngilizce yapılıyor. Geliştirici Wiki sayfasını kısaca Türkçeleştirmeye çalıştım.

Geleceğe not:Yazının yazıldığı tarihi göz önüne alarak güncelliğini Geliştirici Wikisinden kontrol edebilirsiniz..

1 – Disk boyutu

LibreOffice büyük bir proje. Kodların kendisi 1,5 GB civarında. Debug sembolleriyle birlikte tüm proje derlendiğinde 25 GB civarı oluyor.  Tabi tüm projeyi debug sembolleri kapalı olarak derleyip işinize yarayacak modülü tekrar debug sembolleriyle derleyebilirsiniz. Ancak yeni başlayacaklara yapıyı anlayana kadar tüm debug sembolleri açık derleme yapmanız.

2 – Bağımlılıklar

Programın derlenmesi için bir takım bağımlılıklara ihtiyacımız var. Wiki sayfasında dağıtımlara yönelik bağımlılıklar verilmiş elbette. Ben Ubuntu ve Fedora için olanları yazıyorum. Ayrıca Fedorada “devel” paketlerine ihtiyacımız olacak.

sudo yum install gcc-c++ ant java-devel junit4 flex bison perl-Archive-Zip \
gtk2-devel freetype-devel gstreamer-devel autoconf gperf libXaw-devel \
GConf2-devel gnome-vfs2-devel cups-devel gstreamer-plugins-base-devel

Bağımlılıklar için:

Fedora:
sudo yum-builddep libreoffice

Ubuntu:
Yazılım merkezinden kaynak depolarının açık olduğuna emin olun.
sudo apt-get build-dep libreoffice

Ayrıca tüm dağıtımlar için ccache git ve doxygen paketlerini kurun. Yamaları göndermek için git, ikinci derlemede hız kazanmak için ccache kullanıyoruz. ccache özellikle önemli çünkü derleme sonuçlarını tutarak bizi gereksiz işlemden ve vakit kaybından kurtarıyor. İkinci derleme esnasında sadece değişen kısımları yeniden derliyor ve yaklaşık 10 dk’da derlemeyi bitirebiliyoruz.

3 – Kaynak kodları indirmek

Git kullanarak “core” deposunu indiriyoruz. Derleme yapacağınız dizine konsol üzerinden ulaşıp şu komutu vermeniz yeterli.

git clone git://gerrit.libreoffice.org/core libo

Son olarak indirdiğimiz klasörün de içine giriyoruz konsoldan. Derleme esnasında verdiğimiz parametrelere bağlı olarak gerekebilecek alt modülleride indiriyoruz.

make fetch

4 – Autogen.sh

Bu aşama her şeyin doğru olup olmadığını kontrol eden ve doğruysa verilen parametrelere göre derleme için gereken ayarları yapan kısımdır. Sadece şu kod yeterli olacaktır. Özel olarak verilebilecek parametrelere wikiden bakabilirsiniz. Son ayarları da okuduktan sonra gerekli parametrelerle bu komutu verin.

./autogen.sh --enable-dbgutil --without-junit

5 – Son ayarlar

ccache’in tutacağı alanı arttırmak iyi bir fikir olabilir.
ccache --max-size 32G

Daha hızlı derleme yapabilmek için autogen.sh kısmında –with-parallelism parametresini eklemek derleme zamanını azaltacaktır. Makinenin daha fazla thread oluşturması ve işlemcileri sonuna kadar kullanması için bu parametreyi kullanabilirsiniz.

Ben rastlamadım ama “epm not found” ya da “no package found gnome-vfs-2.0” hatalarının çözümüne buradan ulaşabilirsiniz. https://wiki.documentfoundation.org/Development/Native_Build#rpm_not_found.2Fant_not_found.2Fno_package_gnome-vfs-2.0

Fedora’da derleme yapıyorsanız –enable-gio parametresini kullanmanızı öneririm. Ayrıca Autogen sırasında büyük ihtimalle yaşayacağınız “gstreamer” sorunu için iki çözüm var. İlki Fedora’nın tercih ettiği gstreamer sürümünü kullanmak bunun için gerekli parametreler “–disable-gstreamer-0_10 –enable-gstreamer“, ikincisi LibreOffice’in tercih ettiği sürümü kullanmak bunun için de “gstreamer-devel gstreamer-plugins-base-devel” paketlerinin kurulu olması gerekiyor.

6 – Derleme

make 2>&1 | tee build.log

Komutuyla derlemeye başlıyoruz. Hata oluşması durumunda build.log dosyasını kullanabilirsiniz. Kayıt tutmak istemiyorsanız sadece make komutunu verebilirsiniz.

LibreOffice kaynak kodunun olduğu klasördeki alt klasörlerin hemen hemen her biri birer modüldür. Derleme esnasında bu çıkacabilecek sorunların çözümü için hangi modülde sorun olduğunu bulmamız gerekiyor. Çıktıyı dikkatli incelemek bunun için gerekli.

İstersek tek bir modülü de derleyebiliriz.

make modüladı.clean
make modüladı

“Sometimes s*** just happens.”
Başka çaremizin kalmadığı durumlarda da en baştan derleme yapmak zorunda kalabilirsiniz.

make clean && make

7 – Derlenen programı çalıştırma

Öncelikle

make dev-install -o build

ile programı yüklüyoruz. Yalnız yüklemeyi sisteme değil /install/program klasörüne yapıyor. Buradaki “soffice.bin” dosyasını çalıştırdığımızda Libreoffice’in son hali önümüzde duruyor.

Buradan sonrası artık size kalıyor. Bu aşamaları geçerseniz Wiki’den takip edeceğiniz daha az yer kalıyor. Git komutları, yama oluşturma ve yollama ve EasyHacks sayfalarına gömülüp geliştiricilik aşamasında ilk katkınızı vermeye odaklanabilirsiniz.

Reklamlar

Fedora’da bir kaç ayar

Fedora’ya geçişim esnasında bazı ayarları ve yöntemleri internetten araştırmak zorunda kaldım. Genelde olduğu gibi burada da yeterli sayıda Türkçe kaynak yok.

Öncelikle Fedora’nın KDE özelleştirmesini(Fedora KDE Spin) kullanıyorum. Fedora 18’de yeni bir yükleyici kullanılıyor. Benim de dahil olduğum pek çok kullanıcı için sorun çıkardığı için Fedora 17 üzerinden güncelleme yaptım.

Nvidia Optimus gibi çift ekran kartı ya da Broadcom wireless kartınız varsa internette biraz daha arama yapın. Zira yazıda bu konulara ilişkin içerik yok.

Fedora 17’den 18’e güncelleme

Önce Fedora 17’nin .iso uzantılı kalıp dosyasını bulmam gerekiyordu. Fedora’nın Torrent sayfasından 64-Bit KDE olanını indirdim. Kalıp dosyasını USB ya da DVD’ye yazdırıp yükleme yapabilirsiniz. USB’ye yazdırmak için Unetbootin kullanabilirsiniz(Unetbootin ile ilgili Google’da arama yapabilirsiniz.). Fedora’yı yükledikten sonra GRUB önyükleyicisinde Ubuntu görünmemeye başladı bende. Kurulumdan sonra GRUB girdilerini elle kurtarmanız gerekebilir.

Fedora 17 sisteminizi güncelleyin. Arayüz üzerinden güncelleyebilirsiniz. Konsol üzerinden yapmak için :

su -c "yum update"

Güncelleme yeniden başlatma gerektiriyorsa yeniden başlatın.

Buradan sonraki işlemler veri kaybı riski taşımaktadır ve sorumluluk size aittir.Yedek aldığınızdan emin olun.

Fedora 18’e “FedUp” adlı bir program ile geçiş yapıyoruz. Bunun için “testing” deposundan uygulamayı yüklememiz gerekiyor. Konsoldan tek komutla bunu yapabiliyoruz.

su -c "yum --enablerepo=updates-testing install fedup"

FedUp yüklendikten sonra

su -c "fedup-cli --network 18 --debuglog fedupdebug.log"

Bu işlem internet üzerinden Fedora 18 paketlerini yükleyecek ve fedupdebug.log dosyasına bir kayıt tutacaktır. Bir hata oluşması durumunda bu log dosyasından yararlanabilirsiniz.

İşlem hatasız tamamlandıysa yeniden başlatın. GRUB önyükleyicisinde “System Upgrade” gibi bir girdi ve altında diğer işletim sistemleriniz görünecektir. “System Upgrade” girdisini seçince uzunca bir süre güncelleme yapacak ve sonunda yeniden başlatacak. Plymouth Arayüzünden çıkıp yapılan işlemleri görmek için bu esnada yön tuşlarını ya da “Esc” tuşunu kullanabilirsiniz.

Güncelleme tamamlanınca hala Fedora 17 açılıyorsa GRUB2’yi elle güncellemeniz gerekebilir.

Son olarak

su -c "yum distribution-synchronization --disablepresto"

EasyLife

easyLife paketi kurulum sonrası Flash Player, Kodek paketleri, sahipli ekran sürücüleri vs gibi paketleri içeren depoları açan ve seçtiğiniz paketleri yükleyen bir araç. Kendi sitesinden Fedora 18 paketini kurup buradan istediğiniz paketi yükleyebilirsiniz.

Kendi bilgisayarımda edindiğim tecrübeye dayanarak, çok fazla grafik işlemi gerektirecek bir uygulama kullanmayacaksanız Nvidia kartlar için sahipli sürücüye gerek olmadığını söyleyebilirim.

Bazı paketler

easyLife’ı bir kere çalıştırdıysanız kullanıcı depoları sisteminizde açılmış demektir. easyLife üzerinden istediğiniz paketleri kurduktan sonra kurmanızı önerdiğim bazı paketler var. eğer Sun Java’yı kurduysanız aşağıdan openjdk paketlerini çıkarabilirsiniz.

su -c "yum install gstreamer-plugins-bad gstreamer-plugins-bad-free-extras gstreamer-plugins-bad-nonfree gstreamer-plugins-ugly gstreamer-ffmpeg unrar java-1.6.0-openjdk java-1.6.0-openjdk-plugin yum-plugin-fastestmirror"

Paketleri arayüz üzerinden de kurabilirsiniz. Kısaca açıklayacak olursam bu paketlerden gstreamer – ön ekine sahip olanlar kodek paketleri , unrar .rar paketlerini açabilmek için gereken paket yum-plugin paketi de en hızlı sunucuyu otomatik bulan bir eklenti.

Ayrıca LibreOffice, Firefox önceden yüklü gelmiyor. bu paketler için elle yükleme yapmanız gerekiyor. Müzik oynatıcı olarak Clementine ve video oynatıcı olarak VLC’yi önerebilirim. Tabi ki burası sizin zevkinize kalmış.

Görünüm

Bu kısıma kişilerin tercihine kalmış tabi ki. İstediğiniz gibi panellerin, widget’ların yerini değiştirip kendi masaüstünüzü ayarlayabilirsiniz.

Kendi bilgisayarımda geleneksel çizgiye yakın özelleştirmeler yaptım. KFaenza simgeseti, SlimGlow masaüstü teması ve Forman pencere dekorasyonu kullanıyorum. KFaenza’yı kullanıcı depoları eklendikten sonra depolardan kurabilirsiniz.

Sonuç

masaüstü1 masaüstü2

Kullandığım kaynaklar:

http://cristalinux.blogspot.com/

https://fedoraproject.org/wiki/FedUp

http://www.dedoimedo.com/computers/fedora-17-kde.html

Fedora’ya Geçiş

2 yılını doldurmak üzere olan Linux maceramda farklı dağıtımlar kullandım. Kimisi mecburi, kimisi farklı tatlar almak için yaptığım denemelerdi. Kimisi sadece denemek için oldu kimisinde uzun zaman geçirdim. En çok Pardus ve Ubuntu’da vakit geçirdim. Pardus ilk tanıştığım Linux dağıtımıydı. Pek çok şeyi öğrendiğim dağıtım Pardus’tu. Ubuntu’da vakit geçirmemin sebebi ise daha “stabil” bir dağıtım olmasıydı.

Ubuntu’dan Fedora’ya geçişimin birkaç sebebi var. Bunlardan biri Ubuntu’nun Özgür Yazılım olayını geri plana atmaya başlaması. Özgür alternatifi olmayan yerlerde mecburen kapalı kaynaklı yazılımlar kullanabiliyorum. Ancak Özgür versiyonu işimi görüyorsa kapalısını tercih etmiyorum. Fedora, Ubuntu’ya göre Özgürlüğü önplana çıkaran ve önemseyen bir dağıtım. Hatta kendi depolarında kapalı yazılımları barındırmıyor.

İkinci sebebim ise kararlılık. Geliştirdiğim yazılımlar yavaş yavaş farklı gereksinimlere ihtiyaç duymaya başladıkça kararlılık benim için önemli olmaya başladı. İki pencere arasında geçiş yaparken masaüstünün çökmesi gibi sorunlar konsantrasyonunuzun ciddi anlamda dağılmasına sebep olabiliyor. Bu da istenmeyen bir durum haliyle.

Üçüncüsü ise kullanışlılık. Unity ile sürükle bırak işlemi için bile birkaç takla atmak gerekiyor. Benzer sorunlardan dolayı masaüstü ortamı olarak KDE’ye geri döndüm.

Kubuntu, Chakra, Arch veya başka bir dağıtımda KDE kullanabilirdim ancak daha az konfigürasyon gerektirecek ve KDE’nin düzgün çalışacağı bir dağıtım kullanmak istedim. Diğer seçeneklerim arasında Fedora önplana çıktı böylece.

Geçiş esnasında ise Firefox, Thunderbird, VLC, LibreOffice paketlerini, yüklü gelen ve aynı işi yapan paketlerin yerine yükledim. Kullanıcı depolarından Flash Player, Görünüm özelleştirmesi için gerekli paketler ve birkaç kodek dışında pek paket yüklemedim. Birde Fedora 18’in yükleyicisi biraz sorun çıkardığı için Fedora 17 üzerinden 18’e geçiş yaptım.

Şimdilik yazılım geliştirmeye başlamadım. Sorunlarla karşılaşırsam çözümlerini burada paylaşırım.

Yazılım Özgürlüğü Günü

Yazılım Özgürlüğü Günü -kısaca YOG- her yıl Eylül ayının 3. cumartesi kutlanan gün.

Özgür Yazılımla ilk kez tanışacaksanız gelip bilgi alabilirsiniz, ya da yaptığınız bir Özgür Yazılım çalışması varsa gelip yancı arayabilirsiniz, tanıtımını yapabilirsiniz. Sadece sohbet için de gelebilirsiniz tabi ki :D.

Etkinlikler herkese açık tabi ki.

Detaylar için alttaki resme tıklayabilirsiniz.

Linux’a Göç Hazırlıkları

Şu aralar yazabileceğim çok fazla teknik konu olmadığından son girdilerde daha çok genel kavramlar üzerine yazdığıımı görebilirsiniz. Daha sonra işlerin biraz daha karmaşık hallere girdiği yazılar bulabilmeniz mevcut. Henüz başarılı bir çalışmam olmasa da LibreOffice “EasyHack” leri üzerinde biraz araştırma yapıyorum. Bu konuda ilk etapta öğrendiğim basit şeyleri yazabilirim. Ama bu girdi de genel kavramlar üzerine olacak başlıktan anlaşıldığı gibi. Biraz tespit ile başlayalım.

Evindeki, işyerindeki bilgisayarı sadece gazete okumak, müzik dinlemek ve Facebook benzeri sosyal medya sitelerine girmek için kullanan çok sayıda insan var. Özellikle bir bilgisayar satıcısına gidip toplama ve uygun fiyatlı bir bilgisayar alarak bu işleri yapmak oldukça yaygın bir yöntem. Büyük bilgisayar firmalarından hazır kasalar alınmadığı sürece Türkiye şartlarında büyük ihtimalle içerisine yüklenen işletim sistemi korsan olacaktır. Hatta ofis programlarının yüklenmesini isterseniz ve bu programlar da büyük ihtimalle korsan olacaktır. Özellikle işyerinde korsan kullananların başı ağrıyabilir daha sonra. Baş ağrıtmasından daha önemlisi korsan yazılım kullanılması suçtur. Dizüstü bilgisayarlar yada hazır alınan kasalarda ise yazılımın lisans ücretini zaten ödemiş oluyorsunuz.

Yazılıma para vermek istememeniz gayet normal çünkü sadece internette gezinmek, müzik dinlemek, film izlemek için bir sürü para vermek çok mantıklı değil. Tabi özgür yazılım kavramıyla tanışıp geçiş yapmak istiyor da olabilirsiniz.

İşletim sistemini değiştirmek bilgisayar kullanmaya alışamamış bir kullanıcı için oldukça zor olabilir. Bundan önce yapılacak bir kaç işlem var. Önce daha önce şurada anlattığım gibi kullandığınız programları değiştirmeye başlayın. İşletim sisteminizi değiştirdiğinizde ne yapacağınızı şaşırmanızı engelleyecek en önemli şey budur.
Birde ingilizce bilmiyorsanız ve kendinize güvenemiyorsanız daha sonra kurulum esnasında yanınızda birini bulundurmanız gerekebilir. Oraya daha sonra geleceğiz.
Kullandığımız programları özgür olanlarıyla değiştirip kullanımlarına alışınca kendimize bir masaüstü ortamı seçiyoruz. Bilmeyenler için masaüstü ortamı bilgisayarınızı kullanırken gördüğünüz her yer olarak tanımlanabilir. Bu arada ben göç için Ubuntu’yu anlatacağım. Zira Wubi gibi çok güzel bir aracımız var. Wubi ile yapılan yükleme tam anlamıyla bir yükleme olmuyor ama bir ev kullanıcısı için ilk etapta çok işe yarayacaktır.

Masaüstü ortamı demiştik. Ben size Ubuntu’yu yüklemeyi anlatacağım bunun için Unity masaüstü ortamını öncelikli olarak anlatacağım. Ancak bunu daha sonraki bir yazıda yapacağım şimdilik burada bırakalım.

Bir şekilde bu yazıya denk gelip okumuşsanız ve ilginizi çektiyse ve yeni yazımdan önce biraz araştırma yapmak isterseniz anahtar kelimeleri vereyim.

“Özgür Yazılım”, “Ubuntu”, “Linux Mint”, “Linux”, “Wubi”

Türkçe Vikipediden biraz araştırmanız iyi olacaktır. Bu arada elinizi biraz daha kirletmek isterseniz “Linux Dağıtımları” diye arayıp nispeten daha az kullanıcı dostu bir sürü dağıtım bulabilirsiniz.

Linux kullanmadan Özgür Yazılım kullanmak

Bu yazıyı yazma amacım Linux kullanmayı bilmeyip özgür yazılım kullanmak isteyenlere yol göstermektir. Windows ya da Mac Os üzerinde de özgür yazılımlar kullanılabilir.

Öncelikle işletim sisteminizi değiştirmek istemeyebilirsiniz, ya da bir donanımınızın sürücüsü yoktur ve/veya düzgün çalışmıyordur. Başka birçok neden olabilir. Ama özgür yazılım felsefesi hoşunuza gitmiştir ve kullanmak istiyorsunuzdur. Bunun için önce kullandığınız yazılım özgür mü bunu araştırın. Bunun için kullandığınız yazılımın lisansıyla ilgili bilgiler edinmeye çalışın.Programın hakkında -varsa- kısmına bakmanız yararlı olacaktır.

Lisansları buradan karşılaştırabilirsiniz: http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_FSF-approved_software_licenses

Tabi copyleft’i de araştırmak isteyebilirsiniz. Yazılımın lisansına ulaşamadıysanız kaynak kodlarının erişilebilir olup olmadığını araştırabileceğiniz ve size alternatifler sunan bir site var.

Buradan yazılımın alternatiflerini görebilirsiniz : http://osalt.com/

Özgür alternatifler çeşitli sebeplerle işinizi göremeyebilir. Maddi destek olmadığından gelişimi durmuş olabilir, geliştiricisi kalmamış olabilir, lisans sorunları sebebiyle alternatifi olduğu programdan eksikleri olabilir. Bunları göz önüne alarak tamamen işinizi görebilir bir özgür yazılım ekosistemi kurabilirsiniz.

 

İnternette dolaşan, film izleyen, müzik dinleyen ve ofis programı kullanan, bunlardan başka bir amaçla bilgisayarını pek kullanmayan bir özgür yazılım meraklısı için tavsiye edebileceğim kadro şudur: Mozilla Firefox, VLC VideoLan, Clementine,LibreOffice.

Bu programlarla işlerinizi daha özgür bir şekilde sorunsuz halledebilirsiniz. Programda hata görürseniz hata takip sisteminden belirtebilir, istediğiniz bir özelliği belirtebilirsiniz. Kendi arkadaşlarınıza bu programları kullandırarak özgür yazılıma katkıda bulunabilirsiniz.

İşletim sisteminiz özgür olmasa bile üzerindeki programları özgürleştirebilir, özgür yazılım dünyasına ilk adımınızı atabilirsiniz.

%d blogcu bunu beğendi: