Fedora’da bir kaç ayar

Fedora’ya geçişim esnasında bazı ayarları ve yöntemleri internetten araştırmak zorunda kaldım. Genelde olduğu gibi burada da yeterli sayıda Türkçe kaynak yok.

Öncelikle Fedora’nın KDE özelleştirmesini(Fedora KDE Spin) kullanıyorum. Fedora 18’de yeni bir yükleyici kullanılıyor. Benim de dahil olduğum pek çok kullanıcı için sorun çıkardığı için Fedora 17 üzerinden güncelleme yaptım.

Nvidia Optimus gibi çift ekran kartı ya da Broadcom wireless kartınız varsa internette biraz daha arama yapın. Zira yazıda bu konulara ilişkin içerik yok.

Fedora 17’den 18’e güncelleme

Önce Fedora 17’nin .iso uzantılı kalıp dosyasını bulmam gerekiyordu. Fedora’nın Torrent sayfasından 64-Bit KDE olanını indirdim. Kalıp dosyasını USB ya da DVD’ye yazdırıp yükleme yapabilirsiniz. USB’ye yazdırmak için Unetbootin kullanabilirsiniz(Unetbootin ile ilgili Google’da arama yapabilirsiniz.). Fedora’yı yükledikten sonra GRUB önyükleyicisinde Ubuntu görünmemeye başladı bende. Kurulumdan sonra GRUB girdilerini elle kurtarmanız gerekebilir.

Fedora 17 sisteminizi güncelleyin. Arayüz üzerinden güncelleyebilirsiniz. Konsol üzerinden yapmak için :

su -c "yum update"

Güncelleme yeniden başlatma gerektiriyorsa yeniden başlatın.

Buradan sonraki işlemler veri kaybı riski taşımaktadır ve sorumluluk size aittir.Yedek aldığınızdan emin olun.

Fedora 18’e “FedUp” adlı bir program ile geçiş yapıyoruz. Bunun için “testing” deposundan uygulamayı yüklememiz gerekiyor. Konsoldan tek komutla bunu yapabiliyoruz.

su -c "yum --enablerepo=updates-testing install fedup"

FedUp yüklendikten sonra

su -c "fedup-cli --network 18 --debuglog fedupdebug.log"

Bu işlem internet üzerinden Fedora 18 paketlerini yükleyecek ve fedupdebug.log dosyasına bir kayıt tutacaktır. Bir hata oluşması durumunda bu log dosyasından yararlanabilirsiniz.

İşlem hatasız tamamlandıysa yeniden başlatın. GRUB önyükleyicisinde “System Upgrade” gibi bir girdi ve altında diğer işletim sistemleriniz görünecektir. “System Upgrade” girdisini seçince uzunca bir süre güncelleme yapacak ve sonunda yeniden başlatacak. Plymouth Arayüzünden çıkıp yapılan işlemleri görmek için bu esnada yön tuşlarını ya da “Esc” tuşunu kullanabilirsiniz.

Güncelleme tamamlanınca hala Fedora 17 açılıyorsa GRUB2’yi elle güncellemeniz gerekebilir.

Son olarak

su -c "yum distribution-synchronization --disablepresto"

EasyLife

easyLife paketi kurulum sonrası Flash Player, Kodek paketleri, sahipli ekran sürücüleri vs gibi paketleri içeren depoları açan ve seçtiğiniz paketleri yükleyen bir araç. Kendi sitesinden Fedora 18 paketini kurup buradan istediğiniz paketi yükleyebilirsiniz.

Kendi bilgisayarımda edindiğim tecrübeye dayanarak, çok fazla grafik işlemi gerektirecek bir uygulama kullanmayacaksanız Nvidia kartlar için sahipli sürücüye gerek olmadığını söyleyebilirim.

Bazı paketler

easyLife’ı bir kere çalıştırdıysanız kullanıcı depoları sisteminizde açılmış demektir. easyLife üzerinden istediğiniz paketleri kurduktan sonra kurmanızı önerdiğim bazı paketler var. eğer Sun Java’yı kurduysanız aşağıdan openjdk paketlerini çıkarabilirsiniz.

su -c "yum install gstreamer-plugins-bad gstreamer-plugins-bad-free-extras gstreamer-plugins-bad-nonfree gstreamer-plugins-ugly gstreamer-ffmpeg unrar java-1.6.0-openjdk java-1.6.0-openjdk-plugin yum-plugin-fastestmirror"

Paketleri arayüz üzerinden de kurabilirsiniz. Kısaca açıklayacak olursam bu paketlerden gstreamer – ön ekine sahip olanlar kodek paketleri , unrar .rar paketlerini açabilmek için gereken paket yum-plugin paketi de en hızlı sunucuyu otomatik bulan bir eklenti.

Ayrıca LibreOffice, Firefox önceden yüklü gelmiyor. bu paketler için elle yükleme yapmanız gerekiyor. Müzik oynatıcı olarak Clementine ve video oynatıcı olarak VLC’yi önerebilirim. Tabi ki burası sizin zevkinize kalmış.

Görünüm

Bu kısıma kişilerin tercihine kalmış tabi ki. İstediğiniz gibi panellerin, widget’ların yerini değiştirip kendi masaüstünüzü ayarlayabilirsiniz.

Kendi bilgisayarımda geleneksel çizgiye yakın özelleştirmeler yaptım. KFaenza simgeseti, SlimGlow masaüstü teması ve Forman pencere dekorasyonu kullanıyorum. KFaenza’yı kullanıcı depoları eklendikten sonra depolardan kurabilirsiniz.

Sonuç

masaüstü1 masaüstü2

Kullandığım kaynaklar:

http://cristalinux.blogspot.com/

https://fedoraproject.org/wiki/FedUp

http://www.dedoimedo.com/computers/fedora-17-kde.html

Linux’a Göç Hazırlıkları

Şu aralar yazabileceğim çok fazla teknik konu olmadığından son girdilerde daha çok genel kavramlar üzerine yazdığıımı görebilirsiniz. Daha sonra işlerin biraz daha karmaşık hallere girdiği yazılar bulabilmeniz mevcut. Henüz başarılı bir çalışmam olmasa da LibreOffice “EasyHack” leri üzerinde biraz araştırma yapıyorum. Bu konuda ilk etapta öğrendiğim basit şeyleri yazabilirim. Ama bu girdi de genel kavramlar üzerine olacak başlıktan anlaşıldığı gibi. Biraz tespit ile başlayalım.

Evindeki, işyerindeki bilgisayarı sadece gazete okumak, müzik dinlemek ve Facebook benzeri sosyal medya sitelerine girmek için kullanan çok sayıda insan var. Özellikle bir bilgisayar satıcısına gidip toplama ve uygun fiyatlı bir bilgisayar alarak bu işleri yapmak oldukça yaygın bir yöntem. Büyük bilgisayar firmalarından hazır kasalar alınmadığı sürece Türkiye şartlarında büyük ihtimalle içerisine yüklenen işletim sistemi korsan olacaktır. Hatta ofis programlarının yüklenmesini isterseniz ve bu programlar da büyük ihtimalle korsan olacaktır. Özellikle işyerinde korsan kullananların başı ağrıyabilir daha sonra. Baş ağrıtmasından daha önemlisi korsan yazılım kullanılması suçtur. Dizüstü bilgisayarlar yada hazır alınan kasalarda ise yazılımın lisans ücretini zaten ödemiş oluyorsunuz.

Yazılıma para vermek istememeniz gayet normal çünkü sadece internette gezinmek, müzik dinlemek, film izlemek için bir sürü para vermek çok mantıklı değil. Tabi özgür yazılım kavramıyla tanışıp geçiş yapmak istiyor da olabilirsiniz.

İşletim sistemini değiştirmek bilgisayar kullanmaya alışamamış bir kullanıcı için oldukça zor olabilir. Bundan önce yapılacak bir kaç işlem var. Önce daha önce şurada anlattığım gibi kullandığınız programları değiştirmeye başlayın. İşletim sisteminizi değiştirdiğinizde ne yapacağınızı şaşırmanızı engelleyecek en önemli şey budur.
Birde ingilizce bilmiyorsanız ve kendinize güvenemiyorsanız daha sonra kurulum esnasında yanınızda birini bulundurmanız gerekebilir. Oraya daha sonra geleceğiz.
Kullandığımız programları özgür olanlarıyla değiştirip kullanımlarına alışınca kendimize bir masaüstü ortamı seçiyoruz. Bilmeyenler için masaüstü ortamı bilgisayarınızı kullanırken gördüğünüz her yer olarak tanımlanabilir. Bu arada ben göç için Ubuntu’yu anlatacağım. Zira Wubi gibi çok güzel bir aracımız var. Wubi ile yapılan yükleme tam anlamıyla bir yükleme olmuyor ama bir ev kullanıcısı için ilk etapta çok işe yarayacaktır.

Masaüstü ortamı demiştik. Ben size Ubuntu’yu yüklemeyi anlatacağım bunun için Unity masaüstü ortamını öncelikli olarak anlatacağım. Ancak bunu daha sonraki bir yazıda yapacağım şimdilik burada bırakalım.

Bir şekilde bu yazıya denk gelip okumuşsanız ve ilginizi çektiyse ve yeni yazımdan önce biraz araştırma yapmak isterseniz anahtar kelimeleri vereyim.

“Özgür Yazılım”, “Ubuntu”, “Linux Mint”, “Linux”, “Wubi”

Türkçe Vikipediden biraz araştırmanız iyi olacaktır. Bu arada elinizi biraz daha kirletmek isterseniz “Linux Dağıtımları” diye arayıp nispeten daha az kullanıcı dostu bir sürü dağıtım bulabilirsiniz.

Linux Mint Sürüm Güncelleme Sonrası

Linux Mint sürüm atlatma sonrası bir kaç hatayla karşılaştım. Sizde aynı hatalarla karşılaşabilirsiniz. Önceden belirttiğim gibi tekrar belirtiyorum. Sisteminizin çalışmasından memnunsanız ve hala güncelleme desteği varsa lütfen sürüm güncellemeyin. Yapacaklarınızdan yine kendiniz sorumlu olacaksınız belirteyim.

Ben Gnome-Shell arayüzünden memnun olmadığım için sürüm güncellemesi yaptım. Şu an eski tanıdık Gnome 2 arayüzüyle hemen hemen aynı olan Mate masaüstü ortamı yüklü Linux Mint 13 yüklü. Mate ve Cinnamon hakkında ilerleyen günlerde bir yazı yazma planım var. Seçimimin sebeplerini orada görebilirsiniz.

Neyse çok dağılmadan konuya geri dönelim. Linux Mint 13 ile birlikte GDM giriş ekranından MDM(Mint Display Manager) isimli bir GDM çatalına geçiyoruz. MDM yeni olduğu için bazı sorunları var haliyle. Mesela nVidia sahipli sürücülerini yükledikten sonra Gnome-Shell arayüzü arıyor sistemde ve bulamayınca Fallback oturumu açıyor. Önünüzde sadece bir terminal birde fare işaretçisi oluyor. Böyle bir durumla karşılaşmanız için otomatik oturum açmanın aktif olması gerekiyor anladığım kadarıyla. Geliştiriciler hatanın farkında yakın zamanda bu sorunun üstesinden geleceklerdir. Çözümü için otomatik oturum açmayı seçmeyin,nvidia-current yerine nvidia-current-updates paketini yükleyin. Oturum açmadan önce MDM’de “session settings” kısmından MATE’i seçin. Default olarak ayarlamak isteyip istemediğinizi soracak burada default olarak Mate’i ayarlayın.  Olurda bir şekilde Fallback oturumuna düşerseniz terminale “mate-session” yazıp Mate oturumunu açabilirsiniz.

Paketlerin düzgün yüklenememesi sorunu var birde. Backup Tool ile yazılım seçkinizin yedeğini almıştınız. Burada Backup Tool ile geri yüklemek yerine elle yüklerseniz paketleri daha sağlıklı oluyor. Bunu hızlıca yapmak için önceden yüklediğiniz paketlerin isimlerini bir metin dokümanına aralarında birer boşluk olacak şekilde kaydedin. Aynı metinde en başa “sudo apt-get install ” ekleyin, tamamını seçin ve terminale yapıştırın.

Son bir problem eğer yedeklerinizi Arşiv olarak yaptıysanız geri yükleme esnasında izinlerde önceki oturumla aynı oluyor. Bazı ayar dosyalarının yetkileri root olarak ayarlı kalıyor. Bu durumdan kaçınmak için yedeğinizi klasör olarak alın ve gereksiz ayar dosyalarını almamaya çalışın. Ayar dosyaları gizli dosyada tutulur “Ctrl+H” ile görebilirsiniz. Başında “.” olan klasörler genelde ayar dosyalarınızı barındırır. Sadece kullandığınız özel olarak ayarladığınız programların ayarlarını alın(web tarayıcı,wine gibi). Yeni oturumunuzda ev dizininde kilit simgesi olan klasör görürseniz sağ tık-> izinlerden haklarınızı tekrar elde edebilirsiniz.

Şimdilik bu kadar umarım çok sorunla karşılaşmazsınız. Kolay gelsin.

Linux Mint Sürüm Güncelleme – II

Yazının önceki kısmı burada.

En son Backup Tool aracılığıyla yedekleme yapıyorduk. Bu adresteki yönlendirmeleri takip ediyorsanız oradan devam edin. Anlamadığınız, başınızın sıkıştığı durumlarda buraya dönebilirsiniz. Önceki yazıda olduğu gibi burada da herhangi bir sorumluluk kabul etmediğimi yapacaklarınızdan sizin sorumlu olduğunuzu belirteyim. Yine görsel koymuyorum yukarıdaki adresten devam edebilirsiniz.

Backup Tool ile dosyaları yedekledikten sonra uygulamaları yedeklemeye geldi sıra. Bunun için Backup Tool’dan yazılım paketlerini yedeklemeyi seçeceğiz. Bu işlem çok kısa sürüyor. Şu anda sisteminizde bulunan paketlerin bir listesini oluşturuyor aslında tek yaptığı bu. Kaydedilecek yeri belirleyip ileri ileri diyoruz. İşlem çok basit.

Geri yükleme yaparken bu liste sadece yüklü olmayan paketleri gösterecek ve kolayca bunları yükleyeceksiniz. Buna daha sonra gelelim.

Ben dağıtımı güncellemek için daha kararlı ve olgun olduğunu düşündüğüm Mate sürümünü tercih ediyorum. ISO kalıbını indirip kurulum işlemi yapacağız. Burası normal kurulumla aynı sadece güncelleme yapacağımız için Linux kurulu olan kısma yeni yüklemeyi yapmak yeterli olacaktır. Yaklaşık 15 dk sonra Mate yüklü Linux Mint 13 hazır.

Şimdi yine Backup Tool üzerinden geri yükleme yapıyoruz. Bunun için:

  • Restore Files seçiyoruz.
  • Yedeklemeyi arşiv olarak yaptıysak Arşiv seçeneğini klasör olarak aldıysak Directory seçeneğini seçip Source’a yedek dosyamızı, Destination’a da yedeğin yükleneceği yeri seçiyoruz. Ev dizininiz boşsa Advanced options aynen kalabilir. Arşiv olarak yedeklediysek hem yedekleme hem de geri yükleme uzun sürüyor. Biraz sabrediyoruz.
  • Dikkat etmeniz gereken nokta eğer /home/kullanici_adi dizinini yedeklediyseniz yeni kurulumdan sonra da aynı yeri seçmelisiniz.

Paketleri geri yüklemek içinse Restore Software Selection diyoruz ve yedek dosyamızı kaynak olarak gösteriyoruz. İlerle ilerle diyoruz. Burada PPA kullanarak yüklediğiniz paketleri listede görebilir ama yükleyemezsiniz. Bu paketleri PPA ile yeniden yüklemeniz gerekmektedir.

Bu işlemler size çok karışık geldiyse ve sisteminizin şu anki halinden memnunsanız lütfen sisteminizi rahat bırakın. :) İlla güncellemek istiyorum diyorsanız bir bilene danışın ya da olabilecekleri göze alın.

Geri yükleme işlemi yaparken sistemi kullanmamış olmanız çok iyi olur zira siz sistemi kullandıkça çakışabilecek dosya sayısı artacak Backup tool her dosya için karışık algoritmalar çalıştıracak ve geri yükleme süresi uzayacaktır. Dosyalarınızı yedeklerken ayarların tutulduğu dosyaları almayabilirsiniz. Bu da sorunu çözecektir ancak kayıtlı ayarlarınızı aktaramamanıza sebep olacaktır.

Ben de güncelleme işlemimi tamamladım ancak paketlerin toparlanması sistemin oturması için bir kaç gün geçmesi gerekebilir. Zira bazı paketlerin bağımlılıklarını aktarabiliyorken asıl paketleri aktaramıyoruz. Burada listede yüklenemeyen birkaç paketi terminalde “sudo apt-get install paket1 paket2 … ” şeklinde yazıp enter’a basıyoruz. Zaten bağımlılıklar sağlandığı için hemen yüklemeye başlayacaktır. İnerse küçük birkaç paket inebilir. Bu şekilde de çalışmayan paketlerimizi çalıştırdıktan sonra sistemimiz kararlı hale geldi diyebiliriz artık.

Kişisel önerim bu işlemler için işinizin olmadığı bir gün uğraşın. İşlemleri hızlandırmak için doğrudan klasör olarak yedek alın. Zira yedekleme ve geri yükleme gerçekten sıkıcı denebilecek kadar uzun sürmekte özellikle arşivi seçtiyseniz.

Umarım işe yarar bir şeyler yazabilmişimdir. Özgür yazılım dolu günler hepinize.

Linux Mint’te Sürüm Güncelleme – I

Yeni sürüm her zaman en kararlı sürüm değildir. Güncellemek iyidir, ama güncelleme ile sürüm atlama arasındaki farkı anlamak, buna göre davranmak gerekir.

Güncelleme mevcut programdaki hataları gidermek için yapılan değişikliklerin programa uygulanması ve/veya yeni sürüme çekilip yeni özellikler eklenmesidir. Yani aslında yeni sürüme geçmek aynı zamanda güncellemedir.  Yeni büyük sürüm değişimlerinde genelde yeni özellikler ve buna bağlı hatalar bulunur. Küçük sürüm değişiklikleri daha çok hataları gidermek üzerine çıkarılır. Program ya da sistemin çalışmasından sıkıntı duymuyorsanız yeni büyük sürüm değişikliklerinden uzak durmalısınız. Küçük güncellemeleri yapmak ise her zaman iyidir. Genelde hatalar giderilir ve elinizdeki program bir sürüm öncesinde ve kararlıdır.

Çok iyi olmasa da sanırım işin özünü anlatabildim. Bende Linux Mint 12 kullanıyordum ve Gnome Shell ortamından çok memnun değilim. Bu yüzden LTS sürüm olan Linux Mint 13’e geçiş yapmayı planlıyorum. Mate ya da Cinnamon masaüstü ortamlarından hangisini seçeceğimi kararlaştırdıktan sonra sürüm atlayacağım.

Linux Mint topluluk tarafından yönlendirilen ve geliştirilmesini ticari şirketlerin üstlenmediği bir dağıtım. Bağışlar, sponsorlar ve reklamlarla ayakta dutuyorlar.  Dolayısıyla son kullanıcıya hitap eden bu dağıtımda olabildiğince kararlı yöntemleri tercih ediyorlar. Son cümle biraz anlamsız olmuş gibi olabilir, şöyle açıklayayım; yeni sürüm çıktığında sürüm atlamak için Ubuntu’daki gibi bir versiyon güncelleme söz konusu değil. Daha doğrusu var ama tavsiye edilmiyor. Çünkü Ubuntu baz alınıp değişiklikler yapılmış bir dağıtım ve Upgrade Manager’ın bakımıyla zaman kaybetmek yerine başka “Workaround” tabir ettiğimiz yöntemler kullanılıyor. Direk depo adreslerini değiştirip güncelleme yapabilirsiniz ancak dediğim gibi çok sağlıklı bir yöntem değil. Linux Mint’te sürüm atlamak için yeniden kurulum tavsiye ediliyor.

Yeniden kurulumun depo adreslerine göre avantajları ve dezavantajları sıralanmış olarak “Upgrade instructions” anlatımında bulunuyor. Bende burada kendi yorumumu da katarak yazıyorum bu sebepleri.

Yeniden kurulum artıları:

  • Güvenli: Verileriniz elle ve başka bir ortama yedeklendiği için veri kaybı yaşamazsınız. Çünkü yedeğiniz var. Bir sorun oluşursa eski hale geri döndürebilirsiniz.
  • Hızlı: İndirdiğiniz kalıp dosyası yaklaşık 3GB boyutundaki verinin 700MB’a kadar sıkıştırılmış halini barındırır ve 10-15 dk içerisinde kurulumunuz tamamlanmış olur.
  • Güvenilir: Yeni sürümde bir sorun çıkıp çıkmayacağını canlı kalıp sayesinde deneyebilirsiniz.
  • Kolay: Plana uyulduğu sürece her şey sorunsuz çalışacaktır.

Eksileri:

  • Güncelleme gibi değildir.
  • Otomatik değildir, elle işlem yapmanızı gerektirir.

Depo adresi değiştirme artılar:

  • Otomatiktir. APT her şeyi kendi halleder siz sadece depo adreslerini değiştirir bırakırsınız.
  • Güncelleme hissi verir. Yeniden sistem kurmak gibi değildir.

Eksileri:

  •  Yavaştır: 700 MB yerine 3GB boyutunda bir sürü paket iner ve tek tek kurulumları yapılır. Aynı zamanda kotalı internet kullanıcıları içinde büyük bir sorun teşkil eder.
  • Güvenilmezdir: Paketlerin sisteminizde sorun çıkarıp çıkarmayacağını, uyumluluğunu kontrol edemezsiniz. İşlemi geri almanız zordur.
  • Risklidir: Bir sorun oluşması durumunda APT yedek almadığı için veri kaybetme riskiniz vardır.
  • Karışıktır: Paket çakışmaları sebebiyle çözülmesi zor sorunlara gebedir.

Bende güvenilir olan yolu yani yeniden kurulum  yoluyla sürüm güncellemesi yapacağım. Bunun için ilk işim yedekleme yapmak.

Buradan itibaren yapılacakları listeleme ve “Tutorial” şekline giriyoruz. Nasıl yapılacağını merak etmiyorsanız buradan sonrasını okumamanızı tavsiye ederim. Zira şunu şunu yap şeklinde ve sıkıcı bir yazı olarak devam edeceğim.

Yine bu andan itibaren aslında ekran görüntüsü de koysam iyi olurdu ancak üşengeçlikten koymuyorum şu adresteki görselleri kullanabilirsiniz. İngilizceniz varsa buradan sonrasını yine aynı adresten takip etmenizi anlamadığınız kısımlarda dönüp buraya bakmanızı öneririm. Yapacaklarınızdan tamamen kendiniz sorumlusunuz. Önergeleri dikkatli bir şekilde uygulayınız.

  • MintMenü’den Backup Tool’u açıp dosyaları seçe tıklıyoruz.
  • Kaynağı Home dizini seçip yedekleri tutacağımız yeri de seçiyoruz.
  • Advanced options kısmında isterseniz bir açıklama ekleyebilirsiniz. Önemli bir nokta output kısmı. NTFS ya da FAT üzerinde depolama yapacaksanız dosya izinlerini korumak için sıkıştırılmış dosya seçmeniz yararlı olur. Diğer seçenekler aynı kalabilir.
  • Sonraki adımda -3.Görsel- yedeklemek istemediğiniz dosyaları çıkarabilirsiniz.
  • Her şey tamamsa yedeklemeye başlayabilirsiniz.işlem bitince yedeklerinizi kontrol edin. Olası hatalara karşı kontrol etmekte fayda var.

Yazının kalanını kendi güncellememle paralel gideceğim ve bir başka zaman yazacağım diğer yazıyı. Şimdilik benden bu kadar.

%d blogcu bunu beğendi: